Probeer het eens in een andere volgorde

Een anagram of letterkeer is hetzelfde als omgekeerde lettervolgorde. Door omzetting van de letters van een naam of woord ontstaat een ander woord of zinnetje. Het maken van anagrammen is een grappig woordspel. Er zijn oneindig veel mogelijkheden.

 

anagram, letterkeer, anagrammen

 

Anagrammen komen vaak voor in puzzels, kunst, gedichten en boeken (bv. in het boek ‘Da Vinci Code’ van auteur Dan Brown). Verder vindt je anagrammen in tv-programma’s als spelelement in bv. ‘Ik hou van Holland’ en als verborgen aanwijzingen in ‘Wie is de Mol’. Ook worden anagrammen vaak gebruikt als pseudoniem (een schrijver die schrijft onder een andere naam dan zijn/haar eigen naam). De Nederlandse politicus Bolkestein gebruikte ‘Niels Kobet’ als pseudoniem voor zijn boek ‘Floris, Count of Holland’ (1976). De romancyclus ‘Het Beleg van Laken’ van de Vlaamse schrijver Walter van den Broeck bestaat uit de vier delen: ‘Het beleg van Laken‘, ‘Gek leven na het bal‘, ‘Het gevallen baken‘ en ‘Het leven na beklag‘.

 

Variaties

  • palindroom: een woord waarin de letters symmetrisch gerangschikt zijn, zodat het woord van achter naar voren gelezen hetzelfde is als van voor naar achter, bv. kaak, lepel, negen, meetsysteem, parterretrap, stormrots. Ook komt het voor in namen, bv. Reinier, Elle, Onno, etc;
  • alfagram: anagram waarin de letters in alfabetische volgorde komen te staan, bv. Elba -> Abel;
  • open anagram/quasi-anagram: een rangschikking waarbij letters zijn weggelaten om tot een bruikbaar woord te komen, bv. Piet Mondriaan -> I paint modern;
  • aptagram: een anagram waarvan de betekenis gelijk is aan die van het oorspronkelijke woord, of zeer sterk verwant is aan het oorspronkelijke woord, bv. noot -> toon (ontstaan vanuit het Engels);
  • antigram (Engels): een wisseling van letters, waardoor de omgekeerde betekenis (antoniem) van het woord ontstaat, bv. astronomers -> no more stars.

Historie

Het anagram was populair in Europa, vooral sinds de 16e en 17e eeuw. Voordat in de 2e helft van de 17e eeuw de eerste wetenschappelijke tijdschriften werden opgericht, kwam het weleens voor dat 2 onderzoekers beweerden dezelfde ontdekking gedaan te hebben. Om dat soort discussies te voorkomen, werd een ontdekking soms eerst in de vorm van een anagram verspreid om daarna in een publicatie verder toegelicht te worden. Doordat het anagram al bekend was, kon de onderzoeker aantonen dat hij de ontdekking gedaan had en wanneer hij die gedaan had. Door de ontdekking eerst als anagram te verspreiden, werd voorkomen dat anderen met de primeur aan de haal zouden gaan terwijl de onderzoeker aan publicatie werkte.

Galileo Galilei paste deze tactiek in 1610 toe toen hij een ontdekking over de planeet Saturnus deed. Naast de planeet had hij nog 2 vormen gezien, één links en één rechts. Hij maakte het anagram ‘smaismrmilmepoetaleumibunenugttauiras’ dat opgelost kan worden als ‘Altissimum planetam tergeminum observavi’ met de betekenis: “Ik heb de verste planeet in drievoudige vorm gezien.” Galilei bleek de ring van Saturnus te hebben gezien.

In Nederlands Indië was het gebruikelijk om een buitenechtelijk kind de naam van de vader in anagram te geven.

 

Bekend Nederland in anagramstijl

  • Mark Rutte -> Kamertrut
  • Louis van Gaal -> Lasagna vol Ui
  • André Hazes -> Haas Zender
  • Rita Verdonk -> Dor Vierkant
  • Marco van Basten -> Bromt na Avances

Meer anagrammen

  • schaterlachen -> staalrechten
  • omvergeworpen -> wegpromoveren
  • beurstransacties -> kruisbessentaart
  • groenteveilingen -> toneelvereniging
  • sportfondsenbad -> spatbordenfonds
  • raambiljetten -> betaaltermijn
  • levensgrootte -> tegenvoorstel
  • noordwestelijk -> woestijnkolder

Het is in ieder geval leuk en het biedt oneindig veel mogelijkheden: anagrammen maken. Als je er zelf niet uitkomt, zijn er on-line verschillende anagrammendatabases te vinden. Een leuke site hiervoor is die van Arrak Anagrams. Je kunt in verschillende talen anagrammen zoeken.

Probeer het ook eens met je eigen naam bijvoorbeeld, een grappige avond verzekerd!

Groet,

Alfa Jut,
Snavel Manieren

alias

Taaljuf,
Irene van Malsen

 

 

Probeer het eens in een andere volgorde
Tags:                                     

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *